Hanes Gogledd Ddwyrain Cymru drwy 100 Gwrthrych

Wedi’i rannu gyda fforwm dreftadaeth Gogledd Ddwyrain Cymru, mae 100 Gwrthrych Gogledd Ddwyrain Cymru yn dweud stori ein hanes a threftadaeth trwy 100 o wrthrychau diddorol. Fel prosiect cymunedol, mae’r arddangosfa’n cael ei ddangos ar draws Sir y Fflint yn yr Wyddgrug, Bwcle a Chei Connah, ac yn croesawu pawb i ddod i weld y gwrthrychau.

Mae’r arddangosfeydd yn cynnwys ystod eang o hanes ac mae wedi ei rannu i 6 adran ar gyfer meysydd penodol o ddiddordeb.

Mae bob amgueddfa’n dangos dwy adran wahanol fel a ganlyn:

Yr Wyddgrug: Trigolion Cynnar a Chrefydd a Diwylliant

Bwcle: Y Chwyldro Diwydiannol a Bywyd Bob Dydd

Cei Connah: Cestyll a Gwrthdaro a Theithio a Chludiant

Dyma ychydig o esiamplau o’r gwrthrychau rhyfeddol a gaiff eu harddangos:

Cwrwgl:
Mar cwrwgl yn fath o gwch sy’n ddigon bach i’w gario ar gefn rhywun. Cawsant eu gwneud o rodenni helyg wedi’u plethu ac wedi eu clymu â’i gilydd gyda rhisgl helyg a’i orchuddio gyda chroen anifail a haen denau o dar er mwyn i’r cwch ddal dŵr. Yn draddodiadol, defnyddiwyd hwy yng Nghymru, a defnyddiwyd yr un sydd gennym yn yr arddangosfa yn amgueddfa Cei Connah ar yr afon Dyfrdwy.

Cawell Caneri:
Mae’r gawell caneri sydd yn Amgueddfa Bwcle yn rhan arbennig o hanes Sir y Fflint. Defnyddiwyd ef gan lowyr yng nglofa’r Parlwr Du yn Sir y Fflint, i gludo caneris i lawr y pwll er mwyn helpu i brofi am nwyon diarogl niweidiol. Defnyddiwyd caneris am y tro cyntaf mewn pyllau ym 1922 hyd nes 1987.

Beibl Cymraeg Cynnar:
Yn Amgueddfa’r Wyddgrug mae gennym argraffiad cyntaf o’r Beibl Cymraeg diwygiedig o 1620. Ar y copi a gaiff ei arddangos mae’r geiriau “the Book of Gyffylliog” wedi ei ysgrifennu arno, ac felly gallai olygu mai hwn oedd yr un a ddefnyddiwyd yn Eglwys San Silyn yn Wrecsam.

Mae Sophie Fish, Rheolwr Amgueddfeydd, Diwylliant a Threftadaeth yma yn Aura yn ymfalchïo yn yr arddangosfa wych yma o “wrthrychau arbennig ar draws Gogledd Ddwyrain Cymru”. Yng ngeiriau Sophie: “mae gennym hanes diddorol iawn yn yr ardal ac mae’r gwrthrychau hyn yn rhan fach o hynny!”

Sicrhewch eich bod chi’n ymweld â’r arddangosfa cyn iddo ddod i ben ar 18 Tachwedd 2018. Mae’n gyfle perffaith i ddysgu mwy am hanes Cymru – ac yn daith wych i deuluoedd dros yr hanner tymor!

Peidiwch â cholli’ch cyfle: Bydd Amgueddfa Maes Glas yn dathlu’r Ŵyl Amgueddfeydd Cymru sy’n dechrau ar 27 Hydref hyd at 4 Tachwedd. Mae digonedd o hanes a threftadaeth i’w ddarganfod!

English

Leave a Reply